LAPIS


LAPIS
I.
LAPIS
Cretensium Rex.
II.
LAPIS
Iuppiter dictus est, secundum Festum, a lapide silice, quem in sanciendis foederibus tenentes, sic iurabant: Si sciens fallam, ita me Diespiter, salvâ urbe arceque bonis eicitat, ut ego hunc lapidem. Vel a lapide; qui Saturno ab Ope, pro Iove, oblatus et ab eo devoratus fingitur. Thom. Dempster. ad Ioh. Rosin. Antiqq. Rom. Putat nonnemo, Vett. Iovem Lapidem appellâsse, quod olim fuerit eius lapideum simulacrum, atque ita Iovem, veluti testem iuramenti sui, manu suâ, veneratos esse. Lamprid. certe in Heliogab. lapides quoque divos dixit: ubi tamen Salmas. vivos lapides, scribi posse contendit, quos Graeci ἐμψύχους λίθους appellârunt. Βαιτύλια λίθοι ἔμψυχοι Graecis, qui se movebant Daemonis instinctu, ut vidimus. Istiusmodi lapides Saturno, Iovi, Soli, aliis Diis, sacros fuisse, refert Photius in Bibliotheca: et Rheam Saturno lapidem, pro Iove devorandum, obiecisse, quem Βαιτύλον appellabant, fingunt Mythologi. Peregrino vocabulo Latini Abadir dixêre, quo et Deum, et nominatum iam lapidem indigitârunt. Fuêre et Athenienses soliti ad lapidem vel saxum iurare, unde Λιθωμόται Hesych. ἐπὶ τῷ λίθῳ ὀμνύντες, dicti: Hodiequeve apud Indos plurima Numina sub lapidis formâ adorari, adnotavit diligenter Petrus de la Valle Itin. tomo 4. Vide quoque supra Elagabalus, Foedus, infra ubi de Saxo adorationis, in voce Umbilicus, alibi. Neque tantum lapidem, sed etiam lapidum congeriem, divino
cultu prosequutos esse Vett. docet Theophrast. περὶ δεισέδαιμονίας, cum ait: Καὶ τῶ λιπαρῶν εν ταῖς τριόδοις, παριὼν ἑκ τῆς ληκυθου ἔλαιον καταχεῖν, καὶ γόνατα πεσὼν καὶ προσκυνήσας ἀπαλλάττεςθαι; Unde et apparet oleo illos delibutos fuisse. Vocabantur illis Graecis Ε῾ρμαῖοι λόφοι, quod statuas Mercurii, quae biviis triviisqueve colebantur, iactu lapidum praetereuntes augerent. Orientalibus quoque populis familiaris haec superstitio: Arabes certe λίθον τετράγωνον, Lapidem quadrangularem coluisse, memoriae reliquit Maximus Tyr. Serm. 38. de quo et Clem. in Protreptico. Cui Veneris caput fuisse insculptum, affirmat Euthymius Zygabenus in Panoplia et Catechesis Saracenorum. Hodie quoque saxum adhuc nigrum in templo Mecchano venerantur Mahumedani. Vide Proverb. c. 20. Item Selden. de Diis Syris, et supra in voce Baetylus item Dii, Porro Lapidum usus fuit, in Legibus inscribendis, vide infra in voce Lithostrotus, in agrorum distinctionibus, qui proin Terminales dicit et corollis ornari, ungi ac coli soliti sunt, in honorem Dei Termini, docente Turnebo; In milliaribus signandis, quod nunc quoque quibusdam in locis, quemadmodum et prius communiter, obtinet. Hinc Lapis pro milliari: Mart. l. 1. Epigr. 13. cuius Epigraphe de Regulo.
Itur ad Herculei gelidas quâ Tiburis arces,
Canaque sulfureis Albula fumat aquis.
Rura, nemusque sacrum, dilectaque iugera Musis,
Signat vicina quartus ab urbe Lapis etc.
Gr. Σημεῖον. Lapis item Romae locus erat, ubi res venales promulgabantur. Athenis duo Lapides erant argentei in Areopago, quibus Rei atque Accusatores insistebant: horum unum Contumeliae, alterum Impudentiae appellabant, Fr. Gouldmann. Dict. Lat. Angl. Petitus posteriorem, cui nempe Reus insidebat, Innocentiae vocat. Sed et auribus lapis crebro gestatus. Mart. l. 11. Epigr. 50. cuius Epigraphe in Phyllida v. 4.
Gomma vel e digitis, vel cadit aure lapis.
Nec aliter Manl. l. 5. de Cassiope,
Perque caput ducti lapides, per colla, manusque.
Sed hoc nomine baccas Margaritarum, quae aures occupabant, intelligi quis est qui nesciat? Primus autem lapides perforasse dicitur Callimachus, sculptor prisci Saeculi eximius, teste Paus. in Attic. Quando pingi coeperint, exponit Plin. l. 35. c. 1. Non placet iam abaci, nec spatia montis in cu???iculis delitentia: coepimus et lapidem pingere. Hoc Claudii principatus inventum: Neronis vero, maculas, quae non essent, in crustis inserendo unitatemvariare, ut ovatus esset. Sed et herbis tingebantur. Idem l. 22. c. 2. Nec committemus, ut, subiciendo subtiliora, luxuriam utilitate circumscribamus, dicturi et alias herbis tingi lapides, parietesque pingi. Quin et coronatum lapidem, in quo Demonax sedere esset solitus, accepimus etc. Sed et in poenam adhibiti lapides. Namque Gentiles, si quos ex caris amiserant, aut si quid secus contigerat, non onerare solum querelis et maledictis inceslere Deos suos ausi sunt, sed et eorum aras ac templa nonnumquam lapidabant, statuas deiciebant et quid non? At gravium scelerum reos homins ipse Deus lapidari praecepit. Et quidem, quatuor cum essent apud Hebraeos suppliciorum genera, primum eorum Lapidatio fuit, alterum Combustio, reliqua Decollatio ac Sussocatio. Cum lapidandus eratreus, deducebatur manibus vinctis in locum duos cubitos altum, e quo ab uno testium ictu in lumbos directo praeceps dabatur. Qui si adhuc viveret, in altum levabant testes lapidem, duorum virorum onus, quem in miserum magnâ viimpellebant: quod si ne sic quidem plane necatus esset, totus Israel saxeum in eum imbrem iaculari solitus est, vide Deut. c. 17. v. 7. Quae causa. quod R. Akiba apud P. Fagium in hunc locum, putat, Idololatras inprimis, huic supplicio destinatos, reservatos fuisse, in aliquod ex tribus sollennibus Israelitarum festis, quibus totus populus Hierosolymam convenire in more habebat. Nec hîc finis, sed post mortem lapidatus maioris ignominiae ergo, de infelici arbore suspendebatur, ad vesperam usque, quâ refixus, una cum arbore, flammis datus est. Moses Kotsensis p. 188. col. 4. et ex eo Thom. Godwyn. de Ritib. Hebr. l. 5. c. 7. Etiam apud Gentiles, iam ab antiquo supplicii genus usitatissimum, lapidibus sontes obruere, cuius vestigium apud Parthen. Ε᾿ρωτικ. 21. de Pisidice. Hinc apud Sophoclem Antigone, Creon minatur,
Φόνον προκεῖςθαι δημόλευςτον εν πόλει,
si quis Polynicis cadaver sepelivisset. Apud Paus. in Arcadic. pueri aliquot, qui Dianae signum contumeliose habuerant, lapidibus obruti sunt. Et cui ignotus λαΐνος κιτὼν Homeri? Sic Simonem Magnum populus lapidare voluit, apud Abdiam Babylon. Histor. Apost. l. 1. Pescennius Niger, referente Ael. Spartiano, Tribunos quos constitit stellaturas accepisse, lapidibus obrui ab auxiliaribus iussit. Et iam diu ante de Antonio Appian. Alex. Bell. Civ. l. 5. Cum nihil moveretur, tum eum saxis appetebant. Apuleius quoque Miles. 1. de Meroe, Publicitus indignatio percrebuit, statutumque est, ut in eam die alterâ severissime saxorum iaculatione vindicaretur. Apud Vinc. item Bellovacensem in Speculo Hist. Romae, gladiatorio ludo celebrato, Telemachus Monachus increpitans populum ab eo lapidatur. Adulterorum praecipue, ad imitationem israelitarum, poena; ut patet ex Iure Canon. C. hinc apparet 23. q. 5. c. haec imago 33.q. 5. etc. Vide Thom. Dempster. Paralip. ad Ioh. Rosin. Antiqq. Rom. l. 8. c. 24. et plura apud Ioh. Meurs. Comm. ad illum Lycophron.
—— Δολόγκων δημόλευςτον ὠλένις̔,
infra quoque ubi de Saxis obruendi patrio Macedonum more. Imo nihil hoc armorum generei in populari seditione frequentius. Notum illud Virg. Aen. l. 1. v. 152. et seqq.
Ac veluti magno in populo cum saepe coorta est
Seditio, saevitque animis ignobile vulgus,
Iamque faces et saxa volant, furor arma ministrat.
Itaque in pguan inter Ombitas et Tentyritas, poetae Satyrico descripta, cum initio teli vice saevissent nudae manus, mox
—— acrior impetus, et iam
Saxa inclinatis per humum quaesita lacertis
Incipiunt torquere, domestica seditione
Tela ——
Quo metu petit Moses a Pharaone, ut Israelitis Deo sacra facturis ex Aegypto longius recedere liceat, Sacrificia, dicens, nostra Aegyptiis essent abominanda, quiproinde nos lapidarent, Exodic. 8. v. 26. Hodieque in populosioribus quibusdam civitatibus, Ministros Iustitiae, si forte minus dextre officio suo fungantur, lapidum cumulo a furente plebe obrui speliriqueve non raro, constat etc. Nec ad mortem solum inferendam, adhibiti lapides: sed et Lapides catenatos ferre, poenae recentiori aevo species, feminis potissimum inflictae. In Charta MS. Henr. Ducis Brabantiae et Henr. primo geniti A. C. 1229. pro Communia Bruxell. Si mulier virum percusserit, solvet 20. sol. si convicta fuerit, vel portabit lapides cantenatos, a sua parcohia ad aliam etc. apud C. du Fresne in Gloss. Plura de Lapidibus, apud Plin. passim, inprimis l. 36. c. 1. ut et infra in voce Saxa: vide quoque supra Funda, ubi de variis Vett. exercitationibus, quibus lapides cum manibus, tum fundis emittendo, inter se certabant; nec non ubi de Halteristis: item in voce Investitura: Liv. l. 26. c. 17. ad Lapides vero atros, Castra habebat in Ausetanis, inter oppida Iliturgim et Mentissam, uti de monumento lapideo omnium famigeratissimo, supra Chorea gigantum. Crimina, quae lapidis poenam merebantur, apud Hebraeos. Incestus commissus cum propria Matre, cum Noverca, cum Nuru, cum Virgine desponsata, Concubitus cum Masculo, cum bruto. Blasphemia. Idololatria. Oblatio filiorum Molocho facta Si quis Spiritum, ut loquuntur, familiarem haberet. Hariolandi scientia. Instigatio ad Idololatriam privata. Seductio ad eam publica. Veneficium: Profanatio Sabbathi: Dirae Parentibus dictae, et inobedientia erga Parentes.
III.
LAPIS
convitii genus, apud Vett. frequens, Latinos Graecosque Plaut. Mil. Gl. Act. 2. Sc. 2. v. 80.
Herus meus elephanti corio circumtentus est, nonsuo:
Neque habet plus sapientiae, quam Lapis.
Aristoph. Nubibus, λίθοι, ἀριθμοὶ πρόβατα. Feriebant eo stupidos et obtusi ingenii homines: quos et ligna saxaque vocabant. Arnob. adv. Gentes l. 2. Ligno, saxo obtusior etc. ubi Des. Herald. vide.
IV.
LAPIS
dictur Ezel, a viatoribus s. deambulations. distat a Ierusalem 150. stadiis, et ab Iordane stadiis 60. ut Ioseph. auctor est l. 5. Antiqq. c. 4. Est in tribu Beniamin.
V.
LAPIS
piscis nomen, in Imperio Sinensi, ad civ. Pingyang prov. Xensiae, qui exsiccatus ac in pulverem redactus sericisque pannis aspersus, eos a tineis omnino intactos in columesque servat Auctor Anon. Sinae et Europae c. 42.

Hofmann J. Lexicon universale. 1698.

Look at other dictionaries:

  • lapis — lapis …   Dictionnaire des rimes

  • lapis — ou lapis lazuli [ lapis(lazyli) ] n. m. • 1580 lapis;XIIIe lapis lazuli; lat. médiév. lapis lazuli « pierre d azur », de lazulum « azur » → azur ♦ Pierre fine d un bleu d azur ou d outremer, silicate composé de la famille des feldspaths. ⇒… …   Encyclopédie Universelle

  • lapis — LÁPIS s.n. (min.) Lazurit. – Din fr., lat. lapis. Trimis de LauraGellner, 17.05.2004. Sursa: DEX 98  LÁPIS s. v. lazurit. Trimis de siveco, 13.09.2007. Sursa: Sinonime  lápis s. n …   Dicționar Român

  • lapis — ou lapis lazuli (la pis ou la pis la zu li) s. m. Noms vulgaires du minéral appelé lazulite. •   C est ce qui distingue le vrai lapis de la pierre arménienne et de la pierre d azur dont le bleu s évanouit au feu, tandis qu il demeure inhérent et… …   Dictionnaire de la Langue Française d'Émile Littré

  • lápis — s. m. 2 núm. 1. Artefato oco, geralmente de madeira, cujo vão se enche de grafite. 2. Substância mineral negra com a qual se faz esse artefato. = GRAFITE, PLUMBAGINA 3. Objeto com que se escreve ou risca (ex.: lápis de cera). 4. Desenho ou obra… …   Dicionário da Língua Portuguesa

  • Lapis — Lapis: Ляпис Философский камень (лат. lapis philosophorum) См. также Lapis Niger В Викисловаре есть статья «lapis» …   Википедия

  • lapís — lapis m. lapis; lapis lazuli > « Sus lis escalié de lapis, long di balustre de pourfire… » Th. Aubanel. Color de lapís : d un bleu outremer …   Diccionari Personau e Evolutiu

  • Lapis — La pis, n.; pl. {Lapides}. [L.] A stone. [1913 Webster] {Lapis calaminaris}n. [NL.] (Min.) Calamine. {Lapis infernalis}n. [L.] Fused nitrate of silver; lunar caustic. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English

  • lapis — / lapis/ s.m. [dal lat. lapis pietra ]. [sottile asta di grafite, ricoperta di legno, usata per scrivere e disegnare] ▶◀ matita. ‖ portamine …   Enciclopedia Italiana

  • lapis — LAPIS. s. m. Pierre pretieuse de couleur bleuë, & qui n est point transparente. Il y a des rayons d or dans le vray lapis. c est du lapis mis en poudre que se fait l azur …   Dictionnaire de l'Académie française

  • lapis — lazuli La pis laz u*li . (Min.) An albuminous mineral of a rich blue color; also called {lapis}. Same as {Lazuli}, which see. [1913 Webster] …   The Collaborative International Dictionary of English